İlk yaptığım örgüye örgü demek biraz iyimserlik olur. Bir tarafı gevşekti, diğer tarafı fazla sıkıydı ve ortada hangi saç tutamının nereye gittiğini ben de bilmiyordum. Aynaya bakıp ‘Güzel olmuş mu?’ diye sorduğumda Ela birkaç saniye sustu. Sonra gayet diplomatik biçimde ‘Biraz yamuk’ dedi.
Ben saç örmeyi öğrenmeye estetik bir beceri gibi başlamıştım. Çok geçmeden asıl meselenin güzel model yapmak değil; saçı acıtmadan taramak, çocuğun rahatlığını anlamak ve sabah hazırlanırken paniğe kapılmadan basit bir model yapabilmek olduğunu gördüm.
İlk öğrendiğim şey örgü değil, saç taramak oldu
Saç dolaşmışsa tepeden aşağı sertçe taramak işi hızlandırmıyor. Tam tersine hem can acıtıyor hem düğümü daha kötü hale getirebiliyor. Ben uçlardan küçük bölümler halinde başlayıp yukarı doğru ilerlemeyi öğrendim.
Bir yerde tarak takılıyorsa çekmeye devam etmiyorum. Saçı elimle destekleyip küçük bölüm üzerinde çalışıyorum. Saç tipine uygun tarak veya fırça kullanmak da fark ediyor. Her saçın aynı olmadığını kabul etmek işin başlangıcı.
Ela’nın canı acıyorsa model başarısızdır
İlk günlerde dışarıdan düzgün görünsün diye lastiği fazla sıkıyordum. ‘Biraz dayan, açılır’ demek kolaydı ama saç benim başımda değildi. Sonra basit bir kontrol cümlesi ekledim: ‘Bir yer çekiyor mu?’
Cevap evetse gevşetiyorum. Modelin beş dakika sonra dağılması, bütün gün kafa derisini çekmesinden daha iyi.
Saç masamızda ne var?
- Saç tipine uygun bir fırça veya tarak
- Saçı gereksiz çekmeyen lastikler
- Birkaç toka
- Gerektiğinde hafifçe nemlendirmek için su püskürtücü
- Küçük bir ayna
Eskiden tokaları evin üç farklı yerinde arardım. Şimdi hepsini küçük bir kutuda tutmak sabah telaşını örgü tekniğinden daha fazla azalttı.
Önce at kuyruğunu düzgün yapmayı öğrendim
Üçlü örgüye doğrudan serbest saçtan başlamak benim için zordu. Önce düşük bir at kuyruğu yapıp onu örmek daha kolay geldi. Böylece başlangıç noktası sabit kalıyor ve elimde yalnızca üç tutamı takip etmek kalıyordu.
- Saçı nazikçe açıyorum.
- Ela’ya yüksek mi düşük mü istediğini soruyorum.
- Saçı tek noktada topluyorum.
- Lastiği tutacak kadar sarıyorum ama kafa derisini germiyorum.
- Son kez rahatlık kontrolü yapıyorum.
Üçlü örgüyü kafamda nasıl basitleştirdim?
Saçı üç mümkün olduğunca eşit bölüme ayırıyorum. Sağdaki tutam ortaya geliyor. Sonra soldaki tutam yeni ortaya geliyor. Aynı sıra aşağı doğru devam ediyor. Teoride bu kadar basit.
Pratikte ilk günlerde ortadaki tutamı sürekli kaybediyordum. Bunu çözmenin yolu hızlanmak değil yavaşlamaktı. Ellerimi her geçişte yeniden konumlandırmayı öğrendim.
| Benim yaşadığım sorun | Muhtemel neden | Ne işe yaradı? |
|---|---|---|
| Örgü yana kaçıyor | Tutamlar çok farklı kalınlıkta | Başlangıçta daha eşit üç bölüm |
| Üst bölüm hemen dağılıyor | Başlangıç kontrolsüz | Önce düşük at kuyruğu |
| Ela ‘acıyor’ diyor | Fazla gerginlik | Hemen gevşetmek |
| Hangi tutam nerede karışıyor | Acele etmek | Geçişleri yavaş yapmak |
Sabah öğrenmeye çalışmak kötü fikirmiş
Okula çıkmaya 15 dakika kala yeni saç modeli denemek ikimizi de gereksiz geriyordu. Ben öğrenmeye çalışıyorum, Ela bekliyor, saat ilerliyor. Sonra ya model yarıda kalıyor ya ben sabırsızlanıyorum.
Pratiği akşama aldık. Beş-on dakika deniyoruz, olmazsa açıyoruz. Ertesi gün tekrar. Zaman baskısı kalkınca ellerimin sıralamayı öğrenmesi daha kolay oldu.
Oyuncak üzerinde çalışmak gerçekten işe yaradı mı?
Uzun saçlı bir oyuncak veya benzer pratik materyali, tutam sırasını öğrenmek için faydalı buldum. Oyuncak ‘acıdı’ demiyor ama el hareketini tekrar etme imkânı veriyor. Yine de gerçek saçta gerginlik ve rahatlık kontrolünün farklı olduğunu unutmamak gerekiyor.
Saçı çok sıkı toplamanın sorunu ne?
Amerikan Dermatoloji Akademisi, saçı sürekli çeken sıkı saç modellerinin zamanla çekmeye bağlı saç kaybına katkıda bulunabileceğini belirtiyor. Bu nedenle ağrı, belirgin çekilme veya saç çizgisinde zorlanma varsa modeli gevşetmek gerekiyor.
Saçlı deride yara, belirgin kızarıklık, sürekli hassasiyet, kırılma veya saç kaybı görürsem bunu yalnızca ‘saç modeli sorunu’ diye geçiştirmem; sağlık uzmanına danışmak daha doğru.
Saç onun saçı: bunu biraz geç anladım
Ben ilk zamanlarda ‘düzgün görünsün’ diye düşünüyordum. Ela ise tokasının rengini, saçın yüzüne düşüp düşmemesini ve modelin sıkı olup olmadığını önemsiyordu. Aslında kararın büyük kısmı ona ait olmalıydı.
Şimdi iki-üç uygulanabilir seçenek sunuyorum: at kuyruğu, basit örgü veya açık saçla toka. Hangisini istediğini seçiyor. Benim görevim teknik ve rahatlık kısmında yardımcı olmak.
‘Bunu annesi yapar’ düşüncesinden çıkmak
Saç örme işinin bende başka bir tarafı daha vardı. Bazı bakım işlerini farkında olmadan anne işi, baba işi diye ayırabiliyoruz. İlk başta ‘Ben bunu beceremem’ demek çok kolaydı. Fakat birkaç kez deneyince bunun öğrenilebilir sıradan bir beceri olduğunu gördüm.
Ben kuaför olmadım. Fransız örgüsü yarışmasına da girmiyorum. Ama çocuğum benim yanımdayken temel bakım ihtiyacını karşılayabilmek bana iyi geliyor.
Babada kalınan günler için küçük saç çantası
Tokaların diğer evde kalması, tarağın bulunamaması veya sabah lastik aramak bizim evde birkaç kez yaşandı. Sonra küçük bir bakım kutusu hazırladım. İçinde tarak, birkaç lastik ve toka sürekli duruyor.
Benzer hazırlığı kıyafet ve okul eşyalarında da kullanıyorum. Çocuğun babada kalacağı günler için ev ve çanta düzeni yazısında sistemi daha ayrıntılı anlattım.
İki haftada nasıl çalıştım?
Her gün uzun süre uğraşmadım. Kısa tekrar daha iyi oldu.
- İlk birkaç gün: Tarama ve üç tutamı elde takip etme.
- Sonraki günler: Rahat bir düşük at kuyruğu.
- İkinci hafta: At kuyruğundan basit üçlü örgü.
- Sonrası: Ela isterse küçük varyasyonlar ve tokalar.
Bu sırada bazı günler önceki günden daha kötü yaptım. El becerisi düz bir çizgide ilerlemiyor. Bir sabah güzel olan örgü ertesi gün yamulabiliyor.
Islak saç mı kuru saç mı?
Saç tipine göre yöntem değişebiliyor. Ben çok ıslak saçı sıkı biçimde bağlamıyorum. Hafif nem bazı durumlarda uçuşmayı azaltabiliyor ama burada çocuğun saç tipine ve kullanılan ürünlerin talimatlarına göre hareket etmek gerekiyor.
Saç bakım ürünü kullanacaksam yaşa uygunluk ve ürün talimatını kontrol ediyorum; sırf örgü daha düzgün dursun diye gereksiz ürün yüklemiyorum.
Sabah için üç dakikalık kurtarıcı modelim
Zaman daraldığında karmaşık model denemiyorum. Saçı aç, düşük at kuyruğu yap, uygunsa basit örgüyle bitir. Bazen örgüyü de yapmadan temiz bir toka yeterli oluyor.
Bu bana önemli bir şeyi öğretti: iyi bakım her zaman gösterişli görünmek zorunda değil. Çocuğun rahat, temiz ve zamanında hazır olması çoğu sabah yeterli.
Saç örmeyi oyun haline getirmek
Bir dönem Ela bana puan veriyordu. ‘Bugünkü örgü yedi.’ Neden yedi olduğunu soruyordum. ‘Burası çıkmış.’ Ertesi gün düzeltmeye çalışıyordum. Bu küçük oyun hem benim hatayı görmemi hem onun sürece katılmasını sağladı.
Her çocuğun buna ilgisi olmayabilir. Zorla saç modeli yaptırmak yerine çocuğun rahatlığı ve tercihi önde olmalı.
Sık sorulan sorular
Bir baba saç örmeyi ne kadar sürede öğrenebilir?
El becerisine göre değişir. Ben temel at kuyruğu ve üçlü örgüyü kısa günlük pratiklerle yaklaşık iki haftada kullanılabilir seviyeye getirdim.
Örgü ne kadar sıkı olmalı?
Modeli tutacak kadar ama ağrı, hassasiyet veya belirgin çekiş oluşturmayacak kadar. Çocuk rahatsızsa gevşetmek gerekir.
Dolaşmış saç nereden taranır?
Ben uçlardan küçük bölümler halinde başlayıp yukarı ilerliyorum; kökten aşağı sertçe çekmiyorum.
Her sabah örgü yapmak gerekir mi?
Hayır. Çocuğun isteğine, saç tipine ve zamana göre basit at kuyruğu, toka veya başka rahat modeller yeterli olabilir.
Saç kırılması fark edersem ne yapmalıyım?
Sıkı modelleri azaltmak ve belirgin kırılma, saç kaybı veya saçlı deri sorunu varsa dermatoloji uzmanından değerlendirme almak uygun olur.
Bugün örgü yamuk olursa ne oluyor?
Bazen hâlâ yamuk oluyor. Eskiden hemen söküp kusursuz yapmaya çalışırdım. Şimdi aynaya bakıyoruz; Ela ‘böyle iyi’ diyorsa konu kapanıyor. Saç örmeyi öğrenirken benim için en güzel değişiklik modelin düzelmesi değil, o sabahların küçük bir baba-kız işine dönüşmesi oldu. İlk örgünün fotoğrafını görsek muhtemelen ikimiz de güleriz.
Saçı çeken modeller ve saç sağlığı hakkında genel kaynak: American Academy of Dermatology.
